2019'da Okuduğum Kitaplar

- 7 mins

Merhaba,

2019 yılında okuduğum kitaplardan dijital ortama aktardığım notlar arasından her kitap için birkaç alıntı yaparak bu yılı özetleyeceğim.

Sene başında GoodReads’teki Reading Challenge’da her ay 2 kitap olmak üzere toplamda 24 kitap olmak üzere yıllık kitap hedefimi belirlemiştim. Ne yazık ki bu yıl 14 kitapta kaldım. Ancak önemli olan sayı değil, nitelik. Bir de kitapları sindirebilmek olduğunu düşünüyorum.




1. 50 Soruda Yapay Zeka

Cem Say, 2017

“Kodlama bilen insanlar hayal edebildikleri her şeyi bilgisayara yaptırma yeteneğine sahiptir.” - Tim Berners Lee, 2013 Ocak, Dünya Ekonomik Forumu

(Binary sayı sistemi) 0 ve 1’in müthiş gücünü tam olarak anlayışımızı George Boole’a borçluyuz. Bilgisayarınızda tuttuğunuz her aşk şiiri, her güzel resim, her müzik parçası bir dizi 0 ve 1 halinde saklanıp sonra dilediğinizde yine alıştığınız biçeme dönüştürülebildiğine göre, bu minik alfabenin gösterim gücünden yana bir eksiği yoktur.

Her hücremizde tüm bu bilgiyi içeren DNA’mızın bir kopyası var. Adları A,T,G,C harfleriyle başlayan dört ünlü molekülün kopyaları art arda dizilerek “yazılmış” (aslında evrilmiş) bir harf dizisi olarak yorumlanabilen DNA, bilgisayar mühendisi gözüyle bakıldığında bir veri dosyası, bir işletim sistemi, veya belki en iyisi, bir programlar kütüphanesi olarak görülebilir.

Özel arabaların vaktinin %95’i “yatarak”, yani park halinde geçiyor. Robot sürücüler uyuklamaz, dikkati dağılmaz, trafik kurallarını çiğnemez, radar gibi algılayıcılar sayesinde çevreden, bağlantı yetenekleri nedeniyle de trafikteki tüm diğer araçların ne yaptığından ve yapacağından yüksek düzeyde haberdardır. Trafik hızlanır, kazalar ve ölümler sıfıra yaklaşır.

Bir kullanıcının ırkını %95, cinsel yönelimini %88, siyasi parti tercihini de %85 doğrulukla tahmin etmek için sadece 68 Facebook beğenisine bakmak yeterli.

Duygular da evrimsel süreçlerde ortaya çıkan programlardandır. Her birinin nedeni vardır. Korku programı atalarımızı ölüm tehlikesi uyarısı olabilecek sinyallere karşı uyarmıştır. Tiksinme iğrenç olduğu şeyleri yememe sonucunu doğurur.


2. Hygge

Meik Wiking, 2016

Bu kitap Danimarkalıların mutluluk sırlarından bahsediyor. Telaffuzu “hüüge” şeklinde. 🙂

Hygge Norveççe esenlik anlamına gelir.

Hygge’yi en çok mumlar çağrıştırır. Her Danimarkalı yılda yaklaşık 6 kilo mum yakar.

Danimarkalılar lambaları özenle seçer. Bu bir sanat formu, bilim ve endüstridir.

Işığın renk sıcaklığı ne kadar düşükse hygge o kadar fazladır. Bir kamera flaşı 5500 Kelvin (K), floresan tüpler 5000K, enkandesan lambalar 3000K civarındayken günbatımı, odun ve mum ışığı 1800K civarındadır.

“Bir odayı aydınlatmak parayla olmaz, kültür gereklidir. Mobilyalar, halılar, perdeler, yani evdeki çoğu şey ışığın konumlandırılmasına kıyasla önemsizdir.” - Poul Henningsen

Fotoğrafçılık, ışıkla resim çizmek demektir.

Her gün işe bisikletle gidip gelen insanlar 3-14 ay daha uzun yaşıyor.

Danimarkalıların %33’ü her zaman ya da çoğu zaman sakin ve huzurlu hissediyor. Almanya’da %23, Fransa’da %15, UK’de %14. (OECD Daha İyi Yaşam Endeksi)


3. İcatlarım

Nicola Tesla, 1919

Babam askeri eğitim almış, sonradan papazlığı seçmiş. Çok bilgili bir adamdı, filozof, şair ve yazardı. Kısa ve öz cümleler kurardı. Keskin zekalı ve nüktedandı.

Annem ülkenin en köklü ailelerinden birinden geliyordu ve ataları arasında bir dizi mucit vardı. Annem en iyisinden bir mucitti ve eğer modern yaşamdan uzak olmasaydı büyük işlere imza atardı. Evde envai çeşit alet edevat tasarlayıp yapar, kendi eğirdiği iplerden harika desenler çıkarırdı.

Her şeyden çok kitapları seviyordum. Babamın büyük bir kütüphanesi vardı ve okumama izin vermiyordu. Macar yazar Josika’nın Abafi (Aba’nın Oğlu) isimli romanıyla öz denetimi ve irade yönetimini öğrendim.

Sıhhatimi tamamen dikkatli ve ölçülü bir yaşam tarzını benimsemiş olmama borçluyum.

Çok çekingendim, şehirdeki yabancılardan biriyle yüz yüze gelmektense kükreyen bir aslanla karşılaşmayı tercih ederdim.

En iyi sonuçlar, sağlıklı bir rekabet ortamında yaratılır.

Ayrıca Tesla’nın psikolojik sorunları varmış: saça dokunmama, sürekli adım sayma, hacim hesaplama, her şey üçe bölünmesi gibi takıntılar.


4. Hangi Atatürk

Attila İlhan, 1980

“Hangi istiklal vardır ki yabancıların nasihatlarıyla, yabancıların planlarıyla yükselebilsin?” - Mustafa Kemal Atatürk, 6 Mart 1922

Mustafa Kemal’in iç içe 3 büyük eylemi var: Emperyalizme karşı kurtuluş savaşı, padişaha karşı demokratik devrim, toplumun ümmet aşamasından “millet” aşamasına dönüşümü…

Osmanoğulları zorla Türk ulusunun egemenliğine ve saltanatına el koymuşlardı.

Mustafa Kemal’in talihsizliği, adına devrim yaptığı toplumsal sınıfın, yani ulusal burjuvazinin henüz o tarihte Türkiye’de oluşmamış bulunmasıdır.

The Economist, 11 Nisan 1925: “Türklerin ulusal bütünlüğünü koruması ancak yabancıların yönetsel katkısı ve mali desteğiyle gerçekleşebilir. Ancak her şeyden önce Cumhuriyet yönetiminin, mutlu yalnızlık ve mutlak bağımsızlık tutkularından vazgeçmesi gerekmektedir.”

Türkiye bir sömürgeci değildi. Bir Bulgar, Osmanlı oradan çekildikten sonra Bulgar kültürüyle çıktı oradan. Cezayir yazarları hala Fransızca yazıyor. Emperyalizm işte budur.


5. İnsan Ne ile Yaşar?

Lev Nikolayeviç Tolstoy, 1885

En önemli zaman şu andır. En gerekli kişi şu anda yanında olandır. En önemli iş ise daima iyilik yapmaktır. Çünkü insan yeryüzüne iyilik yapmak için gönderilmiştir.


6. Pürdikkat

Cal Newport, 2016

Günümüz ekonomisinde karmaşık şeyleri çabucak öğrenmede ustalaşmak çok önemli, bunun için de pürdikkat çalışma gerekli. Gelecek pürdikkat çalışabilenlerin olacak.

Cal Newport sosyal medya hesaplarını kapatmış. Sadece blogu kalmış. 4 kitap yazmış, doktora almış, hakemli dergilerde yayın yapmış. Bunu da sadece hafta içi 5.30’a kadar çalışarak yapmış. Günde kesintisiz 3-4 saat çalışarak başarmış.

Belli bir beceriye yoğun şekilde odaklanarak, beyninizde sadece bu işle ilgilenen elektrik akımını tekrar tekrar ateşlemeye zorluyorsunuz. Karmaşık ve yepyeni bir beceriyi düşük konsantrasyon durumunda öğrenmeye çalışırsak (mesela kenarda Facebook açık duruyor olabilir) aynı anda çok sayıda nöral devreyi gelişigüzel bir şekilde ateşlemiş ve bu yüzden de asıl güçlendirmek istediğimiz nöron grubunu izole edememiş oluruz.

Zor şeyleri çabucak öğrenebilmek için dikkatinizi dağıtmadan belli bir noktada yoğunlaştırmalısınız. Öğrenmenin diğer adı pürdikkat çalışmadır.

Yüksek kaliteli iş miktarı = (Harcanan zaman) x (Dikkat yoğunluğu)

Dikkat Tortusu kavramı önemli. İşletme profesörü Sophie Leroy: A görevinden B görevine geçerken bütün dikkatinizi bu yeni göreve aktarmış olmuyorsunuz; dikkatinizden bir parça tortu ilk görev üzerinde düşünüp durmaya devam ediyor.

Tom Cochran, Atlantic Media’da yaptığı araştırmada, gönderilen ya da alınan her e-postanın şirkete 95 sentlik işgücü maliyeti çıkardığını ve bu da yıllık 1 milyon dolara tekabül ettiğini tespit etti.

The 4 Disciplines of Execution kitabından: “Aynı anda ne kadar çok sayıda şey yapmaya çalışırsanız o kadar az şey başarırsınız.” Yine aynı kitaptan “Skor tutulduğunda insanlar oyunu çok daha farklı oynar.”

Bilinçaltında kendiliğinden düşünülen şeyler daha iyi sonuçlar üretiyormuş. - Bilinçdışı Düşünce Kuramı (Unconscious Thought Theory) Bu sonuç beynimizin bilinçdışı düşünceye ayrılan bölgesindeki nöral bağlantıların niteliğinden kaynaklanıyor. Eldeki bilgi ve üretilen çözüm miktarı çok daha fazla.

Yoğun odaklanma kotası günlük acemiler için 1 saat, ustalar için 4 saate kadar çıkabilir. - Ericsson 1993

Zihnimiz enerji tüketmekten kaçınacak şekilde evrimleşmiştir. Sorunu derinlemesine ele almak yerine bildiklerimizi tekrar tekrar düşünerek enerji tasarrufu yapar.

Bir işin yüzeysel mi derin mi olduğuna karar vermek için şu soru sorulabilir: Üniversiteden yeni mezun, kıvrak zekalı ve mesleğimle alakasız bir genci bu görevi tamamlayabilecek şekilde eğitmek kaç ay alırdı?


7. Clean Code

Robert Martin, 2007

Yazılım alanındaki fayda/zaman oranı en yüksek kitaplardan biri olduğunu düşünüyorum. Bununla ilgili detaylı bir yazıyı blogumda yazıp paylaşmıştım, buradan erişilebilir..


8. Akış: Mutluluk Bilimi

Mihaly Csikszentmihalyi, 1990

x


9. 80-20 Kuralı

Richard Koch, 1998

x


10. Clean Coder

Robert Martin, 2011

x


11. Akıl Dışı ama Öngörülebilir

Dan Ariely, 2008

x


12. Robotların Yükselişi

Martin Ford, 2015

x


13. Ekonomi 101

Alfred Mill, 2016

x


14. Otomatik Portakal

Anthony Burgess, 1962

x




Kapanış

Game Feel, Şimdinin Gücü, Game Programming Patterns.

Burak Ekici

Burak Ekici

Software Engineer • Lifelong Learner

comments powered by Disqus
rss facebook twitter github youtube mail spotify lastfm instagram linkedin google google-plus pinterest medium vimeo stackoverflow reddit quora quora